Tag Archives: ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ

ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ

1-2

 

Ο Χαρίλαος Νικολαΐδης γεννήθηκε στην Αθήνα τον Δεκέµβριο του 1986.
Είναι δικηγόρος και λέκτορας Δημοσίου Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Essex στη Μ. Βρετανία. Ασχολείται µε την έρευνα και τη διδασκαλία. Έχει εκδώσει τη ποιητική συλλογή «Αλεπού στο αυτοκινητόδρομο» (2015) και έχει μεταφράσει
τη συλλογή ποιημάτων της Edna St. Vincent Millay «Λίγα σύκα απ’ τα γαϊδουράγκαθα (2017).

 

1-1-ΑΛΕΠΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟ.doc

ΑΛΕΠΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟ (2015)

 

ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ

Ό,τι λάτρεψες θα χαθεί μαζί σου.
Χαμογέλα!
Δεν θα φύγεις με άδεια χέρια.

 

ΚΟΙΝΗ ΛΟΓΙΚΗ

Τρύφωνας;!

Σε ρωτώ,
είναι αυτό όνομα
για τον καινούριο μας φίκο;

Εγώ θα τον φωνάζω Πολύκαρπο.

 

ΤΡΕΙΣ ΓΩΝΙΕΣ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ

αρνητικό φλερτ

Τι θα έλεγες να βγούμε καμιά φορά,
να πάμε σε κανένα μέρος, να φάμε τίποτα;
Γιατί όχι ε; Μη βιαστείς ν’ απαντήσεις.

Eros, the cannibal

Μην τυλίγεσαι για το σπίτι. Θα σε φάω εδώ.
Ούτε μ’ ενδιαφέρει η σειρά στο σερβίρισμα.
Αρκεί να έχω τα χείλη σου για επιδόρπιο.

απεξάρτηση

Δεν θα σε δω σήμερα. Θα κλειστώ στο δωμάτιο.
Και θα χαρίσω ό,τι έχω στους φτωχούς.
Εξάλλου, θα τα ξόδευα όλα σε ποιήματα.

 

ΣΤΑΧΤΟΠΟΥΤΑ

Η πανέμορφη αυτή ιστορία
μας μαθαίνει
να γυρίζουμε στο σπίτι νωρίς.

Μας λέει επίσης ότι
-και στα παραμύθια-

δεν πας πουθενά
χωρίς την κατάλληλη γόβα.

 

GIACOMO CASANOVA

Από μικρός ήμουνα θύτης
και θύμα των αισθήσεων.
Σου έχω μιλήσει
για τις
εκατοντάδες γυναίκες μου;
Σου έχω πει πώς βγήκε η φράση··
«Αυτός έφαγε χυλόπιτα»;

 

EVE CURIE

Η μητέρα μου πήρε δύο Νόμπελ,
ο πατέρας μου ένα,
η αδελφή μου άλλο ένα
(μετά του συζύγου,
όπως συνηθιζόταν στην οικογένεια).
Ο άντρας μου παρέλαβε το Νόμπελ Ειρήνης.
Εγώ δεν τιμήθηκα ποτέ.
Ήμουν πάντα ξεχωριστή.

 

ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ

«Η οικογενειακή γαλήνη εξαρτάται
από τη σχέση σου με τη συννυφάδα».

Πόσο δίκιο είχες μαμά…

 

 ΜΗΔΕΙΑ

Ας είμαστε πολιτισμένοι,
θέλω να γνωρίσω
τη νέα σου γυναίκα.
Με την πρώτη ευκαιρία,
θα περάσω.
θα φέρω και τα παιδιά.

 

ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΝΤΑΚ

Άκου εκεί τεμπέλης, τα ίδια λένε
για όλους τους καλλιτέχνες…

.. .τα χρώματα δεν τονίζουν
την τραγικότητα του ρόλου μου…

.. .στη βιομηχανία των κόμικς,
οι γνωριμίες είναι σημαντικές…

.μου πρότειναν να γίνω βοηθός του Μπάτμαν,
αρνήθηκα…

.. .η Νταίζυ ζήτησε να υπογράψουμε
προγαμιαίο συμβόλαιο…

.. .θα μάθει άραγε κανείς ποιος είμαι
(πέρα από τις εικόνες);

 

ΠΕΙΡΑΜΑ

Κράτα με ακίνητο στη μέση.

Θες να με δεις παιδί, σκέψου τη μάνα.
Θες να με δεις ώριμο, σκέψου το παιδί.

Ο χρόνος (όπως εγώ)
ορίζεται από τη θέση του παρατηρητή.

Ο χρόνος (επομένως)
δεν είναι λιγότερο σχετικός από εμένα.

Τον κρατώ ακίνητο στη μέση.
Παίζω μαζί του.

 

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ

Την ημέρα
που θα κατοικηθεί το φεγγάρι,
οι ρομαντικοί θα μείνουν άνεργοι
και οι τιμές των ακινήτων στη γη
θα κατρακυλήσουν.

Επιπλέον,

αφού ο δορυφόρος μας
δεν πρόκειται να χωρέσει
όλους τους ενοχλητικούς,
θα χρειαστούμε σίγουρα
και τον Άρη.

Η μετοίκηση
στον κόκκινο πλανήτη
θα επιφέρει νέα πτώση
στα γήινα ακίνητα

πανικός θα επικρατεί
στις αγορές.

Εν τω μεταξύ,
οι ρομαντικοί
θα παραμένουν άνεργοι. 

ΣΠΟΥΔΗ ΣΤΟΝ ΡΕΑΛΙΣΜΟ

Όταν είχα πρόβλημα
πλησίαζα το κλουβί.
Το αηδονάκι μου εκεί.

Περάσαμε πολλά μαζί.

Μα ποιον κοροϊδεύω… είναι αργά για ρίμες.

Το αηδονάκι πέθανε,
έβρεχε,
κακός καιρός για κηδεία.

Το πέταξα στα σκουπίδια.

Την επόμενη φορά,
θα πάρω κάτι σε πορτοκαλί

 

ΑΔΟΚΙΜΗ ΠΟΙΗΣΗ
ΣΕ ΤΡΙΑ ΜΕΓΕΘΗ

[SMALL]

αυτοϊκανοΠοίηση

[…] οδήγησαν τον ελεύθερο στίχο σε μίαν άλλη συμβατικότητα,
στη συμβατικότητα του επίμονα αντισυμβατικού.
ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ, ΤΟ ΒΗΜΑ, 26/11/2000

Οι συγκεκριμένοι τρεις στίχοι
γράφτηκαν για μένα, όχι για σένα.
Σταμάτα να κρυφοκοιτάς!

[MEDIUM]

επίδειξη

[…] το μοντέρνο Σημείο δείχνει το ίδιο το δείχνειν.
ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΑΡΑΝΙΤΣΗΣ, Καλοκαίρι στον σκληρό δίσκο (2002)

Της έβγαλε το δαχτυλίδι,
το έσφιξε στην παλάμη του,
φύσηξε δυο φορές,
άπλωσε το χέρι,
το δαχτυλίδι ακόμα εκεί.
Ω, τι μοντέρνος μάγος!

[LARGE]

πλαστογραφία

Lentulus: Gentlemen, posterity will envy us.
Herod: Posterity will call you an ass […].
I, CLAUDIUS – BBC (1976)

Γράφω
(αυτό το βλέπεις και μόνος σου).

Όταν τελειώσω δεν θα έχει μείνει
τίποτα επιπόλαιο ή ανεπιτήδευτο.
Όλα θα εξυπηρετούν έναν σκοπό.

Ο σκοπός μού διαφεύγει, όμως
όσο με διαβάζεις εκπληρώνεται.

Γενικώς έχω πρόβλημα
με τον ύπνο.
Όταν δεν μετράω πρόβατα,
γράφω ποιήματα.

Το δέντρο πέφτει
μονάχο του στο δάσος
(μάλλον χαϊκού).

Υποκλίνομαι
στον αγαπημένο μου καθρέφτη.

 

ΘΕΑ

Από ψηλά,
όλα ένα ποίημα:
τα πάντα,
το τίποτα,
το ενιαίο, δυσανάγνωστο κάτι•
η απλότητα
με τις πολλές πλοκές.
Εντάξει,
η τέχνη δεν θα μας σώσει.
Είναι ωστόσο
παρηγοριά
η ακατάληπτη θέα της.

 

ΑΛΕΠΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟ

Πέρα από τον φράχτη
ξαφνικά
παύουν τα δέντρα,
τα λουλούδια, το χορτάρι.
Μέχρι τον άλλο φράχτη,
υπάρχει μόνο
στρωτό γκρι
με λευκές γραμμές στη μέση.
Περνάνε πράματα
μεγάλα ή τεράστια
(φτάνουν ταχύτητες
ασύλληπτες
για το
πονηρό είδος μας!)
Τη νύχτα φέγγουν,
από μακριά μέχρι μακριά,
πιο δυνατά
καθώς μας πλησιάζουν.
Ύστερα χάνονται
για πάντα
σε μέρη ανεξερεύνητα.
Εκείνος
που έχτισε τον φράχτη
πρέπει να δοξαστεί.

 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ

Edna St. Vincent Millay
δίγλωσση έκδοση

ΠΡΟΛΟΓΟΣ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Χαρίλαος Νικολαΐδης

ΕΠΙΜΕΤΡΟ
Ευαγγελία Κουλιζάκη

1-1-μεταφραση

ΛΙΓΑ ΣΥΚΑ ΑΠ’ ΤΑ ΓΑΪΔΟΥΡΑΓΚΑΘΑ (2017)

 

Στον μη Ανέφικτο Εκείνον

ΠΩΣ ξέρω εγώ, αν δεν βρεθώ
Στην Κίνα και στο Κάιρο,
Εάν το εδώ που ευλογώ
Είναι στ’ αλήθεια άγιο;

Μπορεί το άνθος δίχως λάθος
Κάτω απ’ τη μύτη μου να το ’χω·
Πώς θα τ’ ορίσω αν δεν μυρίσω
Το Καρχηδόνιο το ρόδο;

Το νήμα της ακλόνητης αγάπης μου
Να μπλεχτεί ή να φθαρεί δε θα επιτρέψω
Όσο είμαι εδώ, – μα ω, παιδί μου ακριβό,
Αν ποτέ ταξιδέψω!

 

Η Κρατούμενη

ΕΝΤΑΞΕΙ,
Προχώρα!
Τι σημασία έχει ένα όνομα;
Υποθέτω πως όσο κλειδωθώ μέσα
Τόσο θα κλειδωθώ απ’ έξω!

 

Δάφνη

ΓΙΑΤΙ με κυνηγάς; Ρωτώ.
Ξαφνικά είναι πιθανό
Να γίνω βάγια, απλό φυτό.

Στου κυνηγητού τη μέση
Ν’ αφήνω στη δική μου θέση
Ροζ κλαδί να έχεις για τέρψη.

Σε ύψη, βάθη, αν θελήσεις
Όμως να με ακολουθήσεις
Έφυγα· – ο Απόλλωνας επίσης!

 

Η Εύθυμη Κόρη

Ω, έδιωξα τις έγνοιες μακριά
Απ’ όταν έσπασε η καρδούλα μου στα δυο!
Απολαμβάνω το αεράκι που φυσά,
Γελάω με τον κόσμο τον απλό!

Υπάρχει λίγη καλοσύνη κι ομορφιά
Το βάρος της ν’ αξίζει σε καπνό
Για εμέ, που έδιωξα τις έγνοιες μακριά
Απ’ όταν έσπασε η καρδούλα μου στα δυο!

Αν θέλεις να ξαπλώνεις, κοπελιά,
Όπως σηκώθηκες, με ύφος χαρωπό,
Καλύτερα στον εραστή μη γίνεις φορτικιά
Για καθετί που είπε μικρό
Σ’ εμέ, που έδιωξα τις έγνοιες μακριά
Απ’ όταν έσπασε η καρδούλα μου στα δυο!

 

Η Φιλόσοφος

ΚΑΙ τι είσαι που στη σκέψη σου
Πρέπει να μένω ξύπνια
Να κλαίω τις μέρες μου για σε
Τις νύχτες μια απ’ τα ίδια;

Και τι είσαι που στη σκέψη σου
Μέρες που κυλάνε λίγο-λίγο
Πρέπει ν’ ακούω τον άνεμο,
Και να κοιτώ τον τοίχο;

Ξέρω έναν άντρα πιο γενναίο
Και είκοσι άντρες σαν εσένα ευγενείς.
Και τι είσαι που να είσαι πρέπει
Το μόνο αρσενικό της γης;

Μα είναι κουτοί των γυναικών οι τρόποι,
Οι αυθεντίες θα σου πουν κοφτά, –
Και τι είμαι εγώ για ν’ αγαπώ
Τόσο σοφά, τόσο σωστά;

 

Σονέτο IV

ΘΑ ΣΕ ξεχάσω σύντομα, αγάπη μου γλυκιά,
Γι’ αυτό ν’ απολαύσεις τη μικρή σου τη μέρα,
Τον μικρό σου τον μήνα, τη μικρή μισή χρονιά,
Προτού ξεχάσω, ή πεθάνω, ή πάω παραπέρα,
Και για πάντα χωρίσουμε- σε λίγο μόνο καιρό
Θα σε ξεχάσω, όπως είπα, όμως όσο θα μένω,
Αν μ’ ικετέψεις με το ψέμα σου το πιο τρυφερό
Θα σου τάξω τον όρκο μου τον πιο λατρεμένο.
Αλήθεια, η αγάπη θα ήθελα να ζούσε πιο πολύ,
Και οι όρκοι να μη σπάνε μ’ ένα άγγιγμα,
Μα έτσι ορίστηκε, η φύση έχει σκαρφιστεί
Να συνεχίζει να παλεύει χωρίς διάλειμμα, –
Είτε βρούμε αυτό που ψάχνουμε, είτε όχι,
Το ίδιο κάνει, θα σου πουν οι βιολόγοι.

 

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ
(Απόσπασμα)


Η Edna St. Vincent Millay (Έντνα Σεντ Βίνσεντ Μιλλέυ, 1892-1950) είναι μια εμβληματική φιγούρα της Αμερικανικής λογοτεχνίας. Γεννήθηκε στο Μέιν των ΗΠΑ, σε οικογένεια με περιορισμένα οικονομικά μέσα που σύντομα διασπάστηκε, μετά τον χωρισμό των γονιών της, όταν ήταν 8 ετών. Μεγάλωσε με τη μητέρα της και τις αδελφές της, ενώ από νωρίς ασχολήθηκε ενεργά με τη λογοτεχνία δημοσιεύοντας το πρώτο της ποίημα σε ηλικία 14 ετών. Πνεύμα ανήσυχο, αμφισβήτησε τις κοινωνικές συμβάσεις της εποχής της μέσα από το λογοτεχνικό της έργο, την ακτιβιστική της δράση, ακόμα και μέσα από την έκφραση της σεξουαλικότητάς της. Οραματίστηκε ένα νέο πρότυπο απελευθερωμένης γυναίκας δημιουργού, το οποίο και ανέδειξε σταθερά. Η πρώτη της ποιητική συλλογή (Renascence and Other Poems) κυκλοφόρησε το 1917, τη χρονιά που η Αμερική εισήλθε στον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Την ίδια χρονιά, η ποιήτρια αποφοιτά από το Vassar College και μετακομίζει στη Νέα Υόρκη.
Το 1923, η Millay έγινε η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με το βραβείο
Pulitzer για την ποίηση, μετά τη θέσπιση της συγκεκριμένης κατηγορίας βραβείων. Το βραβείο απονεμήθηκε και για το παρόν έργο. To A Few Figs From Thistles (1920) είναι η δεύτερη ποιητική της συλλογή και η πλέον γνωστή στο ευρό κοινό ως προς τα ποιήματα τα οποία περιέχει. Ειδικά το ποίημα First Fig έχει χαρακτηριστεί επανειλημμένως ως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τετράστιχα στην Αμερικανική λογοτεχνία.
Η παρούσα συλλογή επαναπροσδιόρισε όχι μόνο την ποίηση της Millay, αλλά και, γενικότερα, τον ρόλο της γυναίκας ποιήτριας στο λογοτεχνικό στερέωμα, διευρύνοντας τα όρια του «επιτρεπτού» στον γυναικείο ποιητικό λόγο. Η Millay γιορτάζει την παροδικότητα του έρωτα. Απορρίπτει τη συναισθηματολογία της χαμένης αγάπης, όχι όμως το συναίσθημα. Απελευθερώνεται από τα στερεότυπα του παρελθόντος.

 

ΕΠΙΜΕΤΡΟ

Ευαγγελία Κουλιζάκη
(Απόσπασμα)

Εάν κοιτάξουμε προσεκτικά θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχει ένα νήμα που διατρέχει πολλά από τα ποιήματά της και λειτουργεί αποκαλυπτικά για τα συγγραφικά της κίνητρα: δεν έγραφε επιδιώκοντας χη φήμη, ανεξάρτητα από το πόσο αποτελεσματικά σκηνοθετούσε τον εαυτό της και διαχειριζόταν την εικόνα της – για να ενεργοποιεί το φαντασιακό των ανθρώπων και να μεταμορφώνει τελικά την ίδια τη ζωή σ’ ένα μικρό κομμάτι τέχνης, με τον τρόπο που ένα θραύσμα γυαλιού στην άσφαλτο μπορεί να φαντάξει σαν πολύτιμος λίθος, με κατάλληλο φωτισμό. Αυτή ακριβώς η ικανότητά της είναι που διατηρεί την υψηλή θερμοκρασία στα ποιήματα και, με δεδομένη τη σκηνοθεσία, είναι εντυπωσιακό που τίποτα κίβδηλο δεν υπάρχει εδώ, κανένα
ψεύτισμα, αλλά μια ευκρινής αποτύπωση θάμβους σε μικροκλίμακα.
Υιοθετούσε μια ευρεία γκάμα ρόλων — όχι μόνο έμφυλων ρόλων – που
καθένας απ’ αυτούς ξεχωριστά της επέτρεπε την προβολή μιας διαφορετικής οπτικής, στήν οποία προσέρχονταν για να κατοικήσουν τα ποιήματα – δηλαδή να δημιουργήσουν ευκαιρίες, να θέσουν ερωτήματα ή να δραπετεύσουν από την πραγματικότητα. Δεν έγραφε επίσης με πρωταρχικό στόχο την επιτέλεση μιας «νέας» θηλυκότητας, δεν είχε δηλαδή κάποια φεμινιστική «ατζέντα». Ωστόσο στην παρούσα συλλογή η Millay ενέγραψε το ιδίωμα ενός νέου τύπου γυναίκας που αμφισβητούσε τις καθιερωμένες αντιλήψεις για το φύλο, την κοινωνική τάξη και τη σεξουαλικότητα. Στο φιλοσοφικό και αισθητικό βάθος της ποίησης της το έμφυλο σώμα αντιπροσωπεύει ένα σύνθετο υλικό, μέσω
του οποίου τίθενται υπό έλεγχο οι εκφραστικές και αυτοβιογραφικές συμβάσεις του παραδοσιακού λυρισμού. Στο 19ο αιώνα, εάν επιθυμούσαμε να εξερευνήσουμε τη συναισθηματική ζωή μιας γυναίκας, είχαμε τις εξιδανικεύσεις της Elizabeth Barrett και της Christina Rossetti ή την κρυπτική στενογραφία και τον ασθματικό τροχασμό της Emily Dickinson. Στη Millay εντοπίζεται η τροποποίηση αυτού του πλέγματος ρόλων που προσδιορίζουν τη γυναικεία υπόσταση και η πρόκριση μιας ρευστότητας ως προς την έννοια της θηλυκότητας που φτάνει, στα πιο εκρηκτικά παρακλάδια της, μέχρι τη Sylvia Plath και την Anne Sexton.

 

ΓΙΑ ΤΟ ΧΑΡΙΛΑΟ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ ΕΓΡΑΨΑΝ:

«ΑΛΕΠΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟ»

 

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ-ΡΟΥΚ

ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ Τ.110/ΝΟΕΜ.2016

«Ζω και σκέπτομαι εδώ»

H πραγματικότητα είναι πάντα παρούσα στην ποίηση του Χαρίλαου Νικολαΐδη.
Κι αν τύχει και ξεχαστεί ο αναγνώστης κι απογειωθεί, ο επόμενος στίχος του Νικολαΐδη θα τον προσγειώσει. Βέβαια, θα πρέπει κανείς να είναι εξοικειωμένος με το δεύτερο δομικό στοιχείο της ποίησης του Νικολαΐδη: το χιούμορ. Αν γνωρίζει κανείς τη βρετανική ψυχολογία, ξέρει πόσο το χιούμορ καλύπτει ολόκληρη την πραγματικότητα, από το τραγικό ως το γελοίο.
Το τρίτο στοιχείο, είναι οι αρχαίοι και ιστορικοί μύθοι και ήρωες. Εδώ και πάλι «μυθοποιεί ο Νικολαΐδης. Οι πρωταγωνιστές αυτών των γνωστών μύθων είναι απλοί άνθρωποι, που με άνεση και ειλικρίνεια μιλάνε για την καθημερινότητά τούς. Έχουμε εδώ μια μοναδική μεταγλώττιση της σοφίας σε καθημερινή αργκώ. Ο Ντόναλντ Ντακ στέκεται δίπλα στην Ηλέκτρα και τη Ναυσικά. Στο τέλος, ο ποιητής ζητάει συγγνώμη. Λέει: «Συγχωρέστε τον (περίπου)/ άναρχο τρόπο μου».
Συγχώρεσε κι εμάς τους αναγνώστες που ποτέ δεν είχαμε υποψιαστεί τα τόσα γήινα πρόσωπα των μυθικών ηρώων.

 

 ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ

FRACTAL 11/5/2016

Η τέχνη δεν θα μας σώσει. Είναι, ωστόσο, παρηγοριά η ακατάληπτη θέα της.

Κρατώ στα χέρια μου το πρώτο βιβλίο που εξέδωσε ο Χαρίλαος Νικολαΐδης, γεννηθείς το 1986.Ακούγοντας τον τίτλο και μόνο δεν σου περνά από το μυαλό ότι πρόκειται για βιβλίο ποίησης. Ο τίτλος «αλεπού στον αυτοκινητόδρομο» σε παραπέμπει κάπου αλλού. Κι όμως, από τον τίτλο ακόμα ο Νικολαΐδης περιπαίζει τον αναγνώστη, του κλείνει το μάτι αναφορικά με ό,τι πρόκειται να ακολουθήσει. Όντως, διαβάζεις και χαμογελάς. Από την αρχή ώς το τέλος χαμογελάς. Και σκέφτεσαι μετά, γιατί πρέπει ένα ποίημα να σου χαρίζει θλίψη ή να σε κάνει βλοσυρό, σκυθρωπό και αμίλητο; ‘H γιατί ένας ποιητής πρέπει να είναι σκυθρωπός, βλοσυρός και αμίλητος, όπως ήταν κάποτε οι ποιητές; Mήπως οι ανάγκες έχουν αλλάξει και το μόνο που χρειάζεται ο σύγχρονος αναγνώστης είναι ένα λοξό βλέμμα, μια δραστική ειρωνεία, μια έξυπνη παρωδία, μια λειτουργική σάτιρα; H πρώτη ποιητική συλλογή του Νικολαΐδη διαθέτει λίγο απ’ όλα αυτά. Έξυπνες συνδέσεις, οξεία διακειμενική διάθεση, πνευματώδες χιούμορ, ατάκες άμεσες, φυσικές, καθόλου φλύαρες. Ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με μια συνεχή ανατροπή στα πλαίσια μιας τάσης αποδόμησης των ποιητικών μέσων. Είναι η έξυπνη γλώσσα που ξαφνιάζει εξ ‘ αρχής και κυριαρχεί και έχει τη δύναμη να ερεθίζει το νου, και περισσότερο να συγκινεί τη σκέψη στα πλαίσια ενός ευγενή μοντερνισμού. Και ο έρωτας είναι παρών με γενναιότητα και την κατάλληλη αποστασιοποίηση από το μελόδραμα. Αλήθεια, ανάσα, παιχνίδισμα. (ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΟ, ΠΟΝΤΑΡΙΣΜΑ, ΕΡΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ (ΣΕ ΜΕΛΩΔΙΚΑ ΧΑ Ι ΚΟΥ,ΤΡΕΙΣ ΓΩΝΙΕΣ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ, ΣΤΑΧΤΟΠΟΥΤΑ) ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΟ Ατυχία, ο άνεμος χαλάει το χτένισμά σου (είναι συνένοχός μου). * ΠΟΝΤΑΡΙΣΜΑ Αποφεύγω τα μονά. Καθετί αζευγάρωτο μου φαίνεται θλιμμένο, απόψε, που έχω εσένα. *
Διασκεδαστικό το κομμάτι του βιβλίου που ο ποιητής βάζει λόγια, βάζει «ατάκες» στο στόμα διαφόρων προσώπων, ποιητών, μουσικών, πολιτικών, αλλά και λογοτεχνικών ηρώων, όπως του Casanova, του Βill Clinton, της ‘Εve Curie, του Μozart, του Χατζηδάκη, του Ελύτη, του Πεσσόα, του Νικόλα Άσιμου, της Μήδειας, της Ηλέκτρας ,της Ανδρομάχης και άλλων. Η φαντασία ξεχειλίζει, η γλώσσα δραστική, η δημιουργία μιας νέας πραγματικότητας ή ακόμα η πρόταση μιας ιδιάζουσας ποιητικότητας είναι πρόδηλη. Ειρωνεία, παράδοξες εικόνες και αλλοπρόσαλλες συνδέσεις που σε ταξιδεύουν. Ανατρέπει γνωστές ιστορίες προτείνει νέα τροπή, εισάγει νέο ήθος. ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΙΣ Κάποιοι ποιητές ασχολούνται κυρίως με τη μουσική. FERNANDO PESSOA
Aφήστε με ν’ ανησυχήσω με την ησυχία μου! ΗΛΕΚΤΡΑ Όχι, δεν κατάλαβες καλά. Ο πατέρας μου σκότωσε την αδελφή μου, ο αδελφός μου την μάνα μου. Τι απρέπεια όμως’ σε κουράζω με τα δικά μου από το πρώτο rendez-vous. Εξαιρετικά τα εξής: «ΖΕΥΓΑΡΙΑ –ΜΥΘΟΙ» (σελ 29.), ΘΈΑ (σελ.41), «ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ», «ΑΔΟΚΙΜΗ ΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΤΡΙΑ ΜΕΓΕΘΗ»(σελ.43). Τα ΤΡΙΑ από αυτά, η «Θ’ΕΑ» η «ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ» και η «ΑΔΟΚΙΜΗ ΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΤΡΙΑ ΜΕΓΕΘΗ» είναι ποιήματα ποιητικής.
Ο Χαρίλαος Νικολαΐδης, στην πρώτη του εμφάνιση, δεν πέφτει στην παγίδα του να είναι συμβατός με το παραδοσιακό και, άρα, ίσως πιο εύκολα αποδεκτός. Σε ελεύθερο στίχο κινείται και πάει πολύ παρακάτω. Είναι επίμονα μη παραδοσιακός και άρα αντισυμβατικός, έχοντας την επίγνωση ότι «η τέχνη δεν θα μας σώσει. Είναι, ωστόσο, παρηγοριά η ακατάληπτη θέα της». Λιτός, καθαρός, ανεπιτήδευτος, καίριος, αναδεικνύει την ουσία των πραγμάτων χωρίς να επιδίδεται σε βερμπαλισμούς και άσκοπους ακκισμούς. ‘Εμάς μας αρέσει ο «περίπου άναρχος τρόπος του», μας αρέσει έτσι που «παίζει με τα όρια του κόσμου» και αναμένουμε να δούμε πώς θα συνεχίσει.

 

 ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΛΛΗΣ

OANAGNOSTIS.GR, 25.4.2016

«Οι αλεπούδες γελάνε
όταν δεν τις βλέπει κανείς.
Έχετε δει αλεπού να γελάει;
Ορίστε».

Με το καθηλωτικό και παιγνιώδες αυτό ποίημα ξεκινά την ποιητική συλλογή του ο Χαρίλαος Νικολαΐδης που τιτλοφορείται Αλεπού στον αυτοκινητόδρομο εισάγοντάς μας στο σαρκαστικό και ειρωνικό τρόπο της γραφής του.
Σπάνια πια έχουμε ποιητές που έχουν τις καταβολές τους στον Αριστοφάνη ή για να μιλάμε για πιο σύγχρονα παραδείγματα αυτών του Σκαρίμπα, του Σαχτούρη ή τα κείμενα που υπέγραφε ο Αναγνωστάκης ως Μανούσος Φάσσης. Ο Νικολαΐδης είναι ένας ποιητής που έχει χιούμορ, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως τα ποιήματά του είναι αστεϊσμοί ή ευφυολογήματα. Κάθε άλλο. Απλά χρησιμοποιεί την ειρωνεία για να προσεγγίσει μεγάλα θέματα, όπως ο θάνατος, ο χρόνος, η διάρκεια και η φθορά:

Ό,τι λάτρεψες θα χαθεί μαζί σου.
Χαμογέλα!
Δεν θα φύγεις με άδεια χέρια.

Βρίσκω αυτά τα ποιήματα, μέσα στην απλότητα και λιτότητά τους, εμπνευσμένα από έναν άνθρωπο που δεν το έχει βάλει κάτω, που προσπαθεί να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα με την διαύγεια ενός είρωνα, χωρίς να θέλει να παραδεχτεί την ήττα. Το θεωρώ σπουδαίο που ένας νέος ποιητής, που με την πρώτη του συλλογή, θέτει σε ενέργεια μια προσωπική φωνή που έρχεται να αντισταθεί σε κάθε τι μίζερο υπομένουμε στην ζωή μας.
Το χιούμορ εδώ είναι ένα σπουδαίο εργαλείο, μια μέθοδος άμυνας:

Της έβγαλε το δαχτυλίδι,
το έσφιξε στην παλάμη του,
φύσηξε δυο φορές,
άπλωσε το χέρι,
το δαχτυλίδι ακόμα εκεί.
Ώ τι μοντέρνος μάγος!

Ξεσκονίζοντας από πάνω μας την υποκρισία και τη σεμνοτυφία του καθωσπρεπισμού στην τέχνη ο Νικολαΐδης δίχως εσωστρέφεια, εμμονές και μικροαστικές ψυχώσεις, ζητά μόνο ένα χαμόγελο μας, ενίοτε πικρό, αφού τελικά εμάς αφορά. Ο ποιητής δεν φοβάται να εκτεθεί, δεν φοβάται να λερωθεί, να αμφισβητήσει τον εαυτό του και φυσικά δεν διστάζει να μιλήσει για πρόσωπα, όπως εκείνα του Κλίντον, του Καζανόβα, του Μότσαρτ ή του Ελύτη. Παραθέτω δυο παραδείγματα:

Giacomo Casanova

Από μικρός ήμουνα θύτης
και θύμα των αισθήσεων.
Σου έχω μιλήσει
για τις εκατοντάδες γυναίκες μου;
Σου έχω πει πως βγήκε η φράση:
«Αυτός έφαγε χυλόπιτα;»

Bill Clinton
Δεν διάβασα λογοτεχνία με αυτή τη γυναίκα.
‘Ένας σατιρικός ποιητής που ξέρει με ποιο τρόπο μπορεί να ανανεώσει το είδος αυτό που στις μέρες μας έχει εκπέσει στην στιχουργία και το ευφυολόγημα. Ο Νικολαΐδης, σοβαρός αλλά όχι σοβαροφανής, μας προσφέρει μια συλλογή όχι μόνο για τέρψη, ούτε για να γελάσουμε με τα λογοπαίγνιά του,
αλλά για να μας βάλει σε σκέψεις, από άλλη οδό όμως, αλλά με την ίδια κατάληξη: να διαβάσουμε αληθινή ποίηση, που πηγάζει μέσα από την ίδια την τραγελαφική όψη της ζωής μας.

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΘΗΝΑΚΗΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΜΗ/ΒΙΒΛΙΟ 19.03.2016

Ποιήματα που περιλαβαίνουν, περιγελούν τον πόνο

Δεν αφορά κανέναν πόσο «στα σοβαρά» γράφει κανείς όταν είναι μόνος του, εξάλλου το στερεότυπο του βλοσυρού ποιητή εξαφανίστηκε εδώ και χρόνια, η ποίηση, όμως, μας έχει κάνει πολλάκις να γελάσουμε – πικρά ή με την ψυχή μας. Για του λόγου το αληθές, η απίθανη μελέτη της Κατερίνας Κωστίου «Εισαγωγή στην ποιητική της ανατροπής. Ειρωνεία, σάτιρα, παρωδία, χιούμορ» (εκδ. Νεφέλη, 2005), όπου καταγράφεται όλη βεντάλια της ποίησης που προκαλεί κάποιου είδους γέλιο ή χαμόγελο.
Ο Χαρίλαος Νικολαΐδης (γενν. 1986) υποψιάζομαι ότι είχε κατά νου αυτή την παράδοση όταν έγραφε την «Αλεπού στον αυτοκινητόδρομο». Η ειρωνεία των κατά βάσιν σύντομων ποιημάτων του οδεύει προς τα άκρα, ωστόσο σε μερικές «στροφές» κινδύνευσε να χάσει την ισορροπία που απαιτούν η σάτιρα και το χιούμορ. Δεν είμαι σίγουρος ότι είχε σχεδιάσει να παρωδήσει ποιητικά ρεύματα, ο πρωτοεμφανιζόμενος ποιητής, όμως, στύβει την πραγματικότητα, την Ιστορία και τις «μεγάλες προσωπικότητες», χαρίζοντας πολλά χαμόγελα.
Και δεν είναι μόνον ο σαρκασμός που μπορεί να οδηγήσει στη σύσπαση των χειλέων. Ο Νικολαΐδης έχει έναν τρόπο να μην αφήνει τίποτα όρθιο, κατά το κοινώς λεγόμενον, διότι δεν μοιάζει να τον αφορά μόνον η κρησάρα του ποιητή· τον αφορά επισταμένως το παιδικό παιχνίδι με τις λέξεις και τις πούρες εγκεφαλικές –αλλά διόλου αισθητικές– εικόνες που εκείνες φέρουν.
Ποιήματα-πυροτεχνήματα; Αυτή θα ήταν μία μάλλον βιαστική αποτίμηση για τη συλλογή του Χαρίλαου Νικολαΐδη. Τα ποιήματά του, ιδίως όταν περιλαβαίνουν τη μυθολογία, την ποιητική παράδοση, τη μουσική, την επιστήμη και τα καρτούν, αγκαλιάζουν, εν είδει αμύνης, τον πανανθρώπινο πόνο, τον οικειοποιούνται, για να τον περιγελάσουν κι εκείνον τελικά.
Η «Αλεπού στον αυτοκινητόδρομο» ανήκει στις πολύ ενδιαφέρουσες πρώτες εμφανίσεις στη νεοελληνική ποίηση. Ο Νικολαΐδης, ασφαλώς, δεν είναι απαραίτητο ότι θα επανέλθει με ανάλογο στιλ· αυτό, όμως, που φαίνεται ότι θα διατηρηθεί σ’ εκείνον είναι η καθαρότητα των ποιημάτων και ο ρυθμός τους – κυρίως αυτός.

 

ΠΕΤΡΟΣ ΓΚΟΛΙΤΣΗΣ

«Εφημερίδα των Συντακτών», 27.2.2016

Από τη γλωσσοκεντρική στη «σχηματική» ποίηση

Ο Χαρίλαος Νικολαΐδης (Αθήνα, 1986), νομικός με διδακτορικές σπουδές στο Λονδίνο, και ο Κωνσταντίνος Παπαχαράλαμπος (Καβάλα, 1988), τοπογράφος μηχανικός, κάτοικος επίσης Λονδίνου, εμφανίζονται με το πρώτο και το δεύτερό τους βιβλίο αντίστοιχα, καθιστώντας την ποιητική τους εκκίνηση διακριτή.
Τι συνδέει όμως πραγματικά τους δύο αυτούς ποιητές, πέρα από το Λονδίνο και τη νεότητά τους, και γιατί αποφασίζουμε να τους συνεξετάσουμε; Απαντούμε ευθύς αμέσως. Και οι δύο συνδέονται, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, με τη γλωσσοκεντρική ποίηση.
Πρόκειται για έναν γλωσσοκεντρισμό έντονα φορμαλιστικό που συνδυάζει και ανα-ταξινομεί τον κόσμο σε νέους οπτικούς και ηχητικούς συνδυασμούς, προτάσσοντας επίμονα την προτεραιότητα της γλώσσας.
Μια γλώσσα που αντικαθιστά το «παλαιότερο» υπερρεαλιστικό υποσυνείδητο με τον εαυτό της, που μεταπλάθεται στις μορφικές της αναζητήσεις, που τοποθετείται επίμονα μπροστά από το θέμα-περιεχόμενο – μια γλώσσα που παιχνιδίζει με τη σκέψη, στην περίπτωση του Νικολαΐδη, και με τη δομή, στην περίπτωση του Παπαχαράλαμπου.
Ο Νικολαΐδης αυτοσυστήνεται σημειώνοντας στο «αυτί» της έκδοσης πως «γράφει ποιήματα και πετάει πέτρες ψηλά στον αέρα» και αμέσως μετά στο πρώτο του ποίημα προσθέτει: «μπουμ/ τα σκαλιά κόλλησαν/ θα πάρω το ασανσέρ», ξαφνιάζοντάς μας.
Αυτοσκηνοθετούμενος ζητά από τους αναγνώστες να αφήσουν «ήσυχα τ’ αστέρια» και να μην τα βασανίζουν με τα ζώδια και με τις μελαγχολίες τους, για να ποντάρει επαναληπτικά στο ζευγάρωμα, καθότι «καθετί αζευγάρωτο» του «φαίνεται θλιμμένο».
Κι έτσι ζευγαρώνει τα πάντα, από τους ποιητές Νικόλα Ασιμο και Ελύτη και τα ζευγάρια-μύθους (Λήδα-Δίας, Μήδεια-Ιάσονας κ.λπ.) μέχρι τον Ντόναλντ Ντακ, που αρνείται να υπηρετήσει τον Μπάτμαν, και την Ηλέκτρα, που λέει στο πρώτο της ραντεβού: «Οχι, δεν κατάλαβες καλά./Ο πατέρας μου/σκότωσε την αδελφή μου,/η μάνα μου τον πατέρα μου,/ο αδελφός μου την μάνα μου./Τι απρέπεια όμως·/σε κουράζω με τα δικά μου/από το πρώτο rendez-vous».
Για να καταλήξει στα μότο των Νάσου Βαγενά και Ευγένιου Αρανίτση που λένε αντίστοιχα: «οδήγησαν τον ελεύθερο στίχο σε μιαν άλλη συμβατικότητα, στη συμβατικότητα του επίμονα αντισυμβατικού», «το μοντέρνο Σημείο δείχνει το ίδιο το δείχνειν», αφήνοντας την ποίησή του ανοιχτή πέρα από το μεταμοντέρνο στο υπερ-μοντέρνο, με την έννοια του υπερβολικά αλλά και του πάνω από το μοντέρνο. Και μια εξήγηση των παραπάνω;
Ισως τη συναντούμε στο ομώνυμο ποίημα της συλλογής, όπου διαβάζουμε: «Πέρα από τον φράχτη/ξαφνικά/παύουν τα δέντρα,/τα λουλούδια, το χορτάρι./Μέχρι τον άλλο φράχτη,/υπάρχει μόνο/στρωτό γκρι».
Ετσι, συναντούμε συνολικά μια παιγνιώδη ψυχοστασία, που χωρίς να αυτο-υπονομεύεται ή να αυτο-ειρωνεύεται (κάτι που θα έκανε την ποίησή του ίσως πιο ανθρώπινη), σαρκάζει και με τρόπο δηκτικό επικεντρώνεται στη ναρκισσιστική κοινωνική μονάδα από την οποία ξεκινά και στην οποία τελικά καταλήγει. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια ποίηση που παίζει επαναληπτικά με τα «όρια της γλώσσας» (Βιτγκενστάιν) αλλά και «τα όρια του κόσμου» (Ντεριντά).
Ο Παπαχαράλαμπος εμφανίζεται εξαρχής πιο εσωστραμμένος, πιο περίκλειστος, θυμίζοντας τον μουσικοσυνθέτη και εικαστικό Σένμπεργκ, ο οποίος «έδειξε» ότι η «αθεματική αρχή» ή, καλύτερα, η πολυθεματική αρχή, όχι δηλαδή η επανάληψη και η επεξεργασία ενός θέματος αλλά η συνεχής μεταμόρφωσή του, είναι αυτή που μπορεί να δώσει έργα ιδιαίτερων μορφολογικών δομών.
Ο νέος ποιητής με τα «γραφικά» του ποιήματα, τα οποία προσλαμβάνονται τόσο ως οπτικά ποιήματα όσο και ως τεχνοπαίγνια, ιδεογράμματα αλλά και ως καλλιγράμματα, συναντά ρεύματα που εισήγαγε στα γράμματά μας ο Νάνος Βαλαωρίτης και που επίσης είδαμε στο έργο των Αντρέα Παγουλάτου, Μιχαήλ Μήτρα, Κώστα Γιαννουλόπουλου και Βασίλη Αμανατίδη.
Τα ποιήματα της σύνθεσής του τον εντάσσουν στην αποκαλούμενη «οπτική» (οp) ή και στη «συγκεκριμένη» ή «σχηματική» ποίηση (concrete), όπως αυτή μορφοποιείται κατασταλαγμένη στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα, στην κίνηση δηλαδή από τον υπερρεαλισμό προς τον μετα-υπερρεαλισμό, του οποίου αποτελεί πλέον μια οργανική προέκταση.
Ο ποιητής χρησιμοποιεί και επικεντρώνεται στην ίδια τη γλώσσα, τόσο ως φώνημα όσο και ως τοπογραφικό απείκασμα, σε μια διαλεκτική συνύφανση, πλησιάζοντας τη μουσική και επιτρέποντας τελικά στις λέξεις και στους στίχους να υποβάλουν το δικό τους κλίμα τονίζοντας την ανεξαρτησία του κειμένου.
Απηχώντας εμφανώς τον Ρώσο ποιητή Χλέμπνικοφ, ο οποίος έβλεπε, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, μια γεμάτη ένταση διπλή ζωή σε κάθε λέξη: τη ζωή της λέξης ως ηχώ και τη ζωή της ως νόημα, όπου άλλοτε το νόημα περιστρέφεται σαν πλανήτης γύρω από τον Ήλιο του ήχου κι άλλοτε ο ήχος περιστρέφεται σαν τη Γη γύρω από τον Ήλιο του νοήματος, λειτουργώντας ταυτόχρονα με τις τρεις της διαστάσεις: την «ακουστική», τη «νοητική» και ως «αγωγός του πεπρωμένου» της πορείας του ανθρώπου στον κόσμο και στην ιστορία.
Κάτι που κατορθώνει κι ο νέος μας ποιητής με δικό του αναγνωρίσιμο, τοπογραφικό θα λέγαμε, τρόπο.

 

ΚΩΣΤΑΣ ΤΡΑΧΑΝΑΣ

Ποιήματα με μαστορικά ελεγχόμενη λυρική και στοχαστική ένταση που δεν ξεχειλίζει στην επιφάνεια του ποιήματος, αλλά ούτε χάνεται στα βάθη του, καθώς ο ποιητής υποβάλλει σκέψεις, αισθήσεις και αισθήματα , χωρίς όμως να εξηγεί, να περιγράφει ή να αφηγείται.
Η ποίηση όπως την αντιλαμβάνεται ο Χαρίλαος Νικολαΐδης , είναι ότι μπορεί να μας κρατήσει έξω από τη μαύρη αχλή, τους φράχτες, τα κλουβιά, τα μαύρα πανιά, τον θάνατο, τους φόβους.
Ο χρόνος, η αγάπη , η ευτυχία, τα όνειρά μας, η αισιοδοξία, η τέχνη, η ποίηση, η ανθρώπινη ταυτότητα ,συμπλέκονται, διαπληκτίζονται, εναρμονίζονται, αλλά οπωσδήποτε κυριαρχούν.
Η ποιητική συλλογή περιλαμβάνει αδρά σχεδιασμένες αλλά εναργείς εικόνες ανθρώπινων τύπων, σπουδαίων επιστημόνων ,συγγραφέων , ποιητών και μυθικών προσώπων , που κάποτε μοιράζονται χαρακτηριστικά τους με τον ποιητή κι άλλοτε τον βοηθάνε να ορίσει την πραγματικότητα.
Με ήπιο , κατασταλαγμένο και παρηγορητικό λόγο κάνει τον αναγνώστη κοινωνό της εποχής και συμμέτοχο του προσωπικού του αγώνα για ποιητική έκφραση διασώζοντας από την πραγματικότητα και από τις λέξεις που την αφηγούνται ό,τι αξίζει να σωθεί.
Τα ποιήματα είναι άλλοτε αμέσως κατανοητά και άλλοτε προκαλούν τον αναγνώστη να τα αποκρυπτογραφήσει.

Μια ασυμβίβαστη ποιητική αρτιότητα.

Μια ποίηση που κυριαρχείται από τη διαίσθηση και τον αισθησιασμό, απελευθερωμένη από θεωρίες, υποκρισίες και διανοουμενίστικες εξάρσεις.
Συχνά ευρηματικές είναι και οι σαν τίτλοι κεφαλίδες πολλών ποιημάτων.
Η γλώσσα του ποιητή απογειώνεται, αυτονομείται, κάνει παιχνίδια.
«Την ημέρα/ που θα κατοικηθεί το φεγγάρι,/οι ρομαντικοί θα μείνουν άνεργοι/και οι τιμές των ακινήτων στην γη/θα κατρακυλήσουν….»
«Αφήστε με / ν’ ανησυχήσω με την ησυχία μου!»
«Αποφεύγω τα μονά./Καθετί αζευγάρωτο/μου φαίνεται θλιμμένο,/απόψε, που έχω εσένα».
«…..Η καλή ποίηση είναι αξεπέραστη /η κακή αδιαπέραστη»

Ο Χαρίλαος Νικολαϊδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1986. Ασχολείται με την έρευνα, τη διδασκαλία και την άσκηση της νομικής, έχοντας ολοκληρώσει διδακτορικές σπουδές στο Λονδίνο. Γράφει ποιήματα και πετάει πέτρες ψηλά στον αέρα…
Πηγή: http://asopichos.gr/

 

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΛΙΝΑΡΔΑΚΗ

στίγμαΛόγου

Με φανερά σκανταλιάρικη διάθεση, ανεπαίσθητα ειρωνική, κυρίως όμως τρυφερή, ο Χαρίλαος Νικολαΐδης προσεγγίζει την ποίηση στη συλλογή του «Αλεπού στον αυτοκινητόδρομο» με ένα μείγμα αθωότητας και πονηριάς:

Μπουμ.
Τα σκαλιά κόλλησαν.
Θα πάρω το ασανσέρ
*
Στο παγούρι νερό,
στο αλουμινόχαρτο τροφή,
στην polo της έκτης δημοτικού
– τι άλλο; – τα όνειρά μας.

Το αποτέλεσμα είναι μια συλλογή που διαθέτει πολλές από τις συμβάσεις των κόμικς (όπως π.χ. την αφαιρετικότητα και την οικονομία λόγου) και σε πολλά σημεία φαίνεται σαν να γράφτηκε από καρτούν. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα ποιήματα, όπως αυτά της ενότητας «…και κάτι ακόμα», αλλά και άλλα, διάσπαρτα μέσα στη συλλογή που διαπραγματεύονται με τη δέουσα σοβαρότητα τα νοήματα, χωρίς ωστόσο να προδίδουν την παιχνιδιάρικη διάθεση του ποιητή τους. Χαρακτηριστικό τέτοιο ποίημα είναι η «Ανασύσταση», από το οποίο θα παραθέσω το τελευταίο τετράστιχο:

Πίσω απ’ τις αμέτρητες κουρτίνες
του καθενός
υπάρχει το βλέμμα
που μοιραζόμαστε όλοι.

Διασκεδαστική και ενδιαφέρουσα η δουλειά του κ. Νικολαΐδη, ο οποίος λοιδορεί με τον τρόπο του τη σοβαροφάνεια της ποίησης. Μένει τώρα να δούμε τι θα σκαρφιστεί στο μέλλον.

http://stigmalogou.blogspot.co.uk/2016/02/blog-post_26.html

 

ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ

ΠΟΙΗΤΙΚΗ τ.17/2016

Οι αλεπούδες γελάνε
όταν δεν τις βλέπει κανείς.
’Έχετε δει αλεπού να γελάει;
Ορίστε.

Η σκέψη είναι φαινομενικά απλή, η απόδειξη της επίσης. Το χιούμορ κυρίαρχο και αποστομωτικό. Διαβάζοντας την ποιητική συλλογή του Χαρίλαου Νικολαΐδη Η Αλεπού στον αυτοκινητόδρομο, νιώθω ότι έχω απέναντι
μου ένα καινούργιο είδος ποιητή. Έναν ποιητή-κωμικό σχεδόν, πού έχει πιάσει ένα μικρόφωνο κι έχει βαλθεί νι μας λέει αστείες ιστορίες. Να μας αναποδογυρίζει όπως μόνο ένα καλός κωμικός μπορεί να κάνει. Έναν “stand-up” ποιητή που δεν φοβάται καθόλου νι σταθεί μι τις σελίδες του και τα ποιήματά του απέναντι στο κοινό του, εκφράζοντας ακόμα και τις πιο μύχιες ή «βέβηλες» σκέψεις του.
Stand-up comedy είναι το κωμικό είδος στο όποιο ο ηθοποιός/κωμικός δρα /performs μπροστά σε ένα ζωντανό κοινό, στο όποιο απευθύνεται άμεσα. Μόνος του με το μικρόφωνό του, άοπλος σχεδόν, με εξαίρεση τις σκέψεις του και τις ιδιαίτερες παρατηρήσεις του για τον κόσμο, την ιστορία, την καθημερινότητα.
Οι πιο ταλαντούχοι από αυτούς είναι και οι πιο τολμηροί. Δεν διστάζουν να
πιάσουν ακόμα και θέματα ταμπού και νι τα συμπεριλάβουν στη ρουτίνα τους.
Ρουτίνα στο stand up comedy ονομάζεται το σύνολο των αστείων ιστοριών/
σχολίων πού αποτελούν το σώμα της παράστασης. Οι πιο ταλαντούχοι από
αυτούς σε κάνουν νι γελάς ακόμα κι όταν από μέσα σου λες άουτς. ’Ακόμα κι
όταν το θέμα πονάει πολύ.
H ποιητική μας παραγωγή, από παράδοση αλλά και από ζωντανό ενδιαφέρον, συχνά καταπιάνεται με τους μεγάλους μύθους μας. Τροφοδοτείται aπ’ αυτούς ή προσπαθεί ακόμα να τους καταλάβει. Η θεατρική μας παραγωγή επίσης. Πολύ συχνά τελευταία, έχουμε δει παραστάσεις στην Επίδαυρο και έχουμε σχολιάσει τις σκηνοθετικές επιλογές, έχουμε δει Μήδειες να μη στέκονται στο ύψος τού μύθου, όπως το θέλουν οι συμβάσεις, Μήδειες που μας ενοχλούν ή μας τσιγκλάνε.
Μια τέτοια Μήδεια είναι κι αυτή του Χαρίλαου Νικολαΐδη:

ΜΗΔΕΙΑ

Ας είμαστε πολιτισμένοι.
Θέλω να γνωρίσω
τη νέα σου γυναίκα.
Με την πρώτη ευκαιρία,
θα περάσω.
Θα φέρω και τα παιδιά.

Μια Μήδεια πού δεν φοβάται να αυτοσαρκαστεί. Μια Μήδεια που με ένα
γύρισμα τρέλας του ματιού, μια κωμικοτραγική και οδυνηρή απλούστευση,
θα έφερνε και τα παιδιά. Είναι τρελός ο ποιητής που έχει χιούμορ; Τί σκοτάδι
κρύβει; Πώς θα τα φέρει τα παιδιά; Νεκρά; Και η Ηλέκτρα του τί τις θέλει όλες αυτές τις εξομολογήσεις; Δεν ξέρει πώς πέρασαν τα χρόνια, αιώνες πια; Δεν ξέρει πως δεν είναι πρέπον να μιλάμε για το παρελθόν, να φορτώνουμε τα ραντεβού μας με τούς πόνους μας;

ΗΛΕΚΤΡΑ

Όχι, δεν κατάλαβες καλά.
Ο πατέρας μου
σκότωσε την αδελφή μου,
η μάνα μου τον πατέρα μου,
ο αδελφός μου τη μάνα μου.
Τί απρέπεια όμως
σε κουράζω με τα δικά μου
από το πρώτο rendez-vous.

Η Ηλέκτρα του Χαρίλαου Νικολαΐδη κοπιάζει να εκσυγχρονιστεί. Ζορίζεται,
όπως όλοι μας μάλλον. Προσπαθεί άτσαλα να φτάσει όχι στα χέρια μας, με
τη μορφή βιβλίου, αλλά στους υπολογιστές μας, ίσως θα έλεγε κανείς, ή’ στα
κινητά μας τηλέφωνα. Η ποίηση στον αιώνα της πληροφορίας με την ταχύτητα
αστραπής. Ήχου όχι βροντερού, μα παιχνιδιάρικου. Όχι σύνθημα στους
τοίχους, όχι ιστορία, όχι αρχιπέλαγος μα sms ή’ tweet, όπως προστάζει άλλωστε και η εποχή.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

«Ό έρωτας
Το αρχιπέλαγος»
Καλύψαμε τα βασικά

Καλύψαμε τα βασικά και μετά;
Μετά τί κάνουμε εμείς οι νεορομαντικοί; Πώς γράφουμε; Φτιάχνουμε mockumentaries ή χορεύουμε μέσα σε φαστφουντάδικα όπως η Κάρυ Μπράντσο. Χωρίς μουσική. Σαν άλλες Σταχτοπούτες. Πώς διπλώνουμε τις σκέψεις και τη θεώρησή μας για τον κόσμο να χωρέσουν μέσα σε λίγους χαρακτήρες. Πώς στριμωχνόμαστε! Ο Χαρίλαος Νικολαΐδης μοιάζει να το αντέχει το στρίμωγμα. Να το μπορεί. Το διασκεδάζει με τον τρόπο του και μαζί διασκεδάζει κι εμάς.
Τί να τούς κάνουμε άλλωστε τους καλούς τρόπους όταν παντού περισσεύουμε; Με μια καλώς εννοούμενη αγένεια, κάθεται επί ίσοις όροις κι αυτός στο τραπέζι. Καλεσμένος του όποιου μύθου. Του Άσιμου, της Ναυσικάς, του Ντόναλντ Ντάκ.
“The secret source of humor itself is not joy, but sorrow. There is no humor in heaven” είπε ο Mark Twain και ο Χαρίλαος Νικολαΐδης δείχνει να την ξέρει αυτή τη θλίψη. Μάς κάνει να χαμογελάμε ναι, με την έξαψη της ιδέας και της τόλμης του, μας κάνει να χαμογελάμε με τις ιστορίες του και τα γυρίσματά τους, για λίγο όμως. Γιατί καθώς στέκεται εκεί, μόνος, κρατώντας το μικρόφωνο και τα «αστεία» του, μετέωρος, σε μια σκηνή βιβλίου, τον βλέπουμε ξανά πως αναμετράται με το ύψος, πώς ισοπεδώνεται, πως παλεύει να μετοικήσει στο φεγγάρι και κάπως έτσι, ευτυχώς, γινόμαστε κι εμείς συμμέτοχοι στην κόλασή του. Ίσως γιατί το χιούμορ μάς φέρνειπιο κοντά όταν ή κόλαση είναι κοινή.

Σχολιάστε

Filed under ΠΟΙΗΣΗ